Είστε εδώ

Κοκκινο κρασι και αισθησεις: Ακοη

Γκελης Ν. Δημητριος [Δρ],
Ιατρός Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιατρικός Εμψυχωτής (Medical Life Coach)
Γκολα Ε. Ελενη, Ιωάννινα
Ιατρός, Ειδικευομένη Ωτορινολαρυγγολόγος, Μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Φωνιατρικής και Φωνητικών Τεχνών, Ιωάννινα
Γκελη Αικατερινη
Ιατρός, Ακτινολόγος, Άσσος, Κορινθίας
Σούλης Ιωάννης,
Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Ζάκυνθος
Χάρδας Νικόλαος
Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Πύργος, Ηλείας
Γκέλης Δ. Νικόλαος [Δρ}, Κόρινθος
Ψυχολόγος, Κόρινθος .(JavaScript must be enabled to view this email address)

Ο λαός λέει όταν πιάνεις το κρυστάλλινο ποτήρι με το κρασί ικανοποιείς την αφή, όταν βλέπεις το χρώμα του κρασιού μέσα στο κρυστάλλινο ποτήρι ικανοποιείς την όρασή σου, όταν τσουγκρίζεις το κρυστάλλινο ποτήρι σου με το ποτήρι ενός άλλου ατόμου ικανοποιείς την ακοή σου και όταν το πίνεις το κρασί από το κρυστάλλινο ποτήρι ικανοποιείς τη γεύση σου.
Βεβαίως αυτοί είναι αυθαίρετοι αφορισμοί που μεταδίδονται από τον ένα στον άλλο.


Όταν πίνει κάποιος μόνος του κρασί δεν συμμετέχει η ακοή του και πιθανόν πίνει την αναγκαία για την υγεία δόση του ενός ή δύο ποτηριών ή βρίσκεται σε ψυχολογικό στρες ή μελαγχολία ή είναι αλκοολικός, οπόταν πίνει άσκοπα.


Οι περισσότεροι από μας έχουμε όμως απολαύσει τον ήχο του κρασιού, όταν ανοίγουμε την κάνουλα του βαρελιού και ακούμε το χαρακτηριστικό ήχο του ρέοντος οίνου. Κανένα υγρό δεν παράγει τον ήχο του ρέοντος οίνου από την κάνουλα του βαρελιού.

Η κατανάλωση κρασιού από την αρχαιότητα είναι συνδεδεμένη με ποικίλα τελετουργικά έθιμα. Τα έθιμα αυτά είναι εκφράσεις του συλλογικού ασυνειδήτου των ανθρώπων. Με τη χειρονομία της πρόποσης δίδεται η ευκαιρία να πει κανείς μιαν ευχή που αφορά ένα άτομο ή πολλά.

Στην Αρχαία Ελλάδα παρήγαγαν άκρατο οίνο, δηλαδή κρασί στο οποίο δεν προσέθεταν νερό. Ο άκρατος οίνος ήταν κόκκινο κρασί που μπορούσε να διατηρηθεί χωρίς χημικά συντηρητικά, τα οποία άλλωστε δεν είχαν τότε επινοηθεί. Όταν άνοιγαν τους αμφορείς με τον άκρατο οίνο, προσέθεταν νερό και ο οίνος λεγόταν κεκραμένος. Η προσθήκη νερού στον άκρατο οίνο γινόταν τελετουργικά. Σήμερα άκρατος οίνος είναι το βιολογικό, λιαστό, γλυκό κόκκινο Αγιωργίτικοκρασί Γκελάντο και ο γλυκός, βιολογικός, λιαστός εκκλησιαστικός ερυθρός Αγιωργίτικος Γκέλικος οίνος ΑΝΑΜA, και ο γλυκός βιολογικός, λιαστός, ιατρικός, ερυθρός οίνος Γκελάντο.

Στην Αρχαία Ελλάδα το κρασί το έπιναν με κύλικες, που ήταν κύπελλα από πηλό. Συνήθως πίνανε από έναν  κύλικα που περιφερόταν από άτομο σε άτομο της ομήγυρης. Το τσούγκρισμα των κυλίκων ήταν πρακτικά αδύνατο, διότι ήταν πολύ εύκολο να χυθεί το κρασί.

Οι προπόσεις και οι ανακοινώσεις ευχών ήταν επιδιωκόμενες τελετουργικές διαδικασίες κατά τη διάρκεια των συμποσίων ή των δείπνων.

Το τσούγκρισμα των ποτηριών έγινε κοινωνικό έθιμο από τότε που επινοήθηκε και εξαπλώθηκε το γυαλί, ιδίως μετά τα πρώτα χρόνια της Ρωμαιοκρατίας. Στην αρχαιότητα δεν είχαν τη δυνατότητα να απολαύσουν το χρώμα του κόκκινου άκρατου οίνου που έπιναν ή αργότερα του κρασιού, στο οποίο προσέθεταν νερό, διότι δεν υπήρχαν γυάλινα ποτήρια.

Δεν είχαν επίσης τη δυνατότητα να απολαύσουν το ευχάριστο κουδούνισμα των κρυστάλλινων ποτηριών που χρησιμοποιούμε σήμερα.

Έχουν γραφεί διάφοροι μύθοι διεθνώς για το τσούγκρισμα των ποτηριών . Στην Καινή Διαθήκη η λέξη οίνος αναφέρεται 34 φορές, αλλά πουθενά δεν αναφέρεται ότι τσούγκρισε ο Ιησούς Χριστός το ποτήρι του με τα ποτήρια των αποστόλων, τα οποία άλλωστε ήσαν πήλινα κύπελλα.

Κατά την άποψη πολλών το τσούγκρισμα γίνεται για την ικανοποίηση της ακοής, δεδομένου ότι με την πόση οίνου ικανοποιούνται όλες οι αισθήσεις. Την άποψη αυτή την ασπάζονται πολά άτομα. Όμως  πρέπει να αναλογιστεί κανείς  σε όλες τις ηλικίες υπάρχουν βαρήκοα άτομα και ότι  το 40% των ατόμων άνω των 40 ετών έχουν διαφόρων βαθμών βαρηκοΐα.

Έτσι, είναι λογικό να σκεφθεί κανείς ότι μόνον τα προνομιούχα άτομα με ακέραιη ακουστική ικανότητα απολαμβάνουν τον ήχο της σύγκρουσης των ποτηριών τους. Επίσης, οι ηλικιωμένοι σίγουρα δεν έχουν την ακουστική ικανότητα που διέθεταν στη νεότητά τους.

Παρά τούτο οι τελείως βαρήκοοι και οι κωφάλαλοι συγκρούντας τα ποτήρια τους μπορεί να μην απολαμβάνουν τον ήχο των κρυστάλλινων ποτηριών, όμως αισθάνονται την κραδασμική δόνηση των ποτηριών  που μεταβιβάζεται από το ποτήρι, στο χέρι τους.

Θα πρέπει να θυμηθούμε ότι η λέξη τσούγκρισμα  προέρχεται από το αρχαίο συγκρούομαι. Η λέξη συγκρούομαι προέρχεται από την Ομηρική λέξη συγκυρέω που σημαίνει συμβάλλομαι, συμπίπτω, συγκρούομαι, συναντώμαι.

Όταν λοιπόν οι άνθρωποι τσουγκρίζουν τα ποτήρια τους εκφράζουν τη σύμπτωση των φιλικών τους διαθέσεων, εκείνη τη στιγμή. Με το τσούγκρισμα των ποτηριών δίδεται σημασία στην άμεση ελαφρώς θορυβώδη συνάντηση των ανθρώπων μέσω του αγγίγματος των ποτηριών, που μεταφράζεται ως  σύμπτωση συναισθημάτων εκτίμησης, συμπάθειας, συναντίληψης καταστάσεων , γεγονότων και εκπομπής εσωτερικών μηνυμάτων συμπάθειας και κατανόησης.

Επουδενί λόγο το τσούγκρισμα των ποτηριών εκφράζει εχθρότητα ή σύγκρουση ατόμων. Το τσούγκρισμα συμβάλλει στη σύσφιξη των σχέσεων και συνήθως εκφράζει την αμοιβαία χαρά της συνάντησης και την ανταλλαγή ευχών υγείας και μακροημέρευσης ή επιτυχίας ενός κοινού σκοπού.

Με αυτή την έννοια ικανοποιείται η αίσθηση της ακοής, καθώς οι συγκρούοντες τα ποτήρια 


τους ακούνε ευχάριστες ευχές πλησιάζοντας με ακίνδυνο τρόπο τους συμποσιούχους.

Η πόση κρασιού από μη εθισμένα άτομα στο οινόπνευμα σήμερα περιλαμβάνει κάποια τελετουργική διαδικασία, ή οποία περιλαμβάνει την αφαίρεση του φελλού από το μπουκάλι, το άδειασμα του μπουκαλιού σε κρυστάλλινη κανάτα, πράγμα που δίδει την δυνατότητα να ακούσουν οι παριστάμενοι τον ήχο του ρέοντος οίνου, το σερβίρισμα στο κάθε κρυστάλλινο ή γυάλινο ποτήρι, την εκφορά επιθυμητών προπόσεων της περίστασης και τέλος το τσούγκρισμα των ποτηριών, που συμβολίζει τη συναντίληψη, το πλησίασμα των πνευμάτων και ψυχών, το μοίρασμα φιλικών συναισθημάτων, όπως αυτό της ευεξίας της στιγμής, που την μοιράζονται άνθρωποι που είναι φίλοι και διακατέχονται από συναισθήματα αμοιβαίας συμπάθειας και εκτίμησης ή αγάπης.

Αυτά ισχύουν σήμερα τουλάχιστον μεταξύ των Ελλήνων.

Κάθε λαός που τσουγκρίζει τα ποτήρια του όταν πίνει κρασί ή άλλο ποτό έχει και διαφορετικές δοξασίες για να δικαιολογήσει αυτή την πράξη.

Υπάρχουν όμως και άτομα, που για λόγους ιατρικούς αντενδείκνυται  να καταναλωσουν οποιαδήποτε ποσότητα οινοπνευματώδους ποτού. Το ίδιο ισχύει και για τα ανήλικα άτομα και τις εγκύους. Αυτές οι ομάδες ανθρώπων μπορούν να επωφεληθούν και να προσλάβουν τα πολύτιμα ευεργετικά συστατικά του κόκκινου σταφυλιού καυαναλίσκοντας κάψουλες Βινογκελιν (Vinogkelin).

Oι κάψουλες Βινογκελίν περιέχουν  σκόνη αποξηραμένων σπόρων και φλουδών του βιολογικού κόκκινου Αγιωργίτικου σταφυλιού Νεμέας "Γκέλικος". Παίρνοντας κανείς τρεις-έξι  κάψουλες Βινογκελιν ημερησίως είναι σαν να καταναλώνει τις πολυφαινόλες και λοιπές ανθοκυανίνες δύο ποτηριών του βιολογικού κόκκινου Αγιωργίτικου Νεμέας, "Γκέλικος", αποφεύγοντας το οινόπνευμα του κρασιού ή την φρουκτόζη, αν έτρωγαν κόκκινα σταφύλια.

VERONESE, Paolo, Ο εν Κανά Γάμος [1563], Λάδι σε καμβά  669 x 990 cm. Παρίσι Μουσείο του Λούβρου.

Ο Βερονέζε χρειάστηκε 17 μήνες για να παραδώσει το έργο. Στον πίνακα οι συμμετέχοντες δεν κάνουν προπόσεις, ούτε τσουγκρίζουν τα κύπελά τους.

Διακρίνεται η αγωνία των οινοχόοων που τους τελειώνει το κρασί και η έντονη παρουσία του φωτοστέφανου του Ιησού Χριστού.

Ο πίνακας εκλάπη και μεταφέρθηκε από το Ναπολέοντα, όταν κατέλαβε τη Βενετία και έκτοτε παραμένει στο μουσείο του Λούβρου.